check Vegan, fair & duurzamer shoppen check Bezorging door heel Nederland check 14376 producten in ons warenhuis
checkVegan, fair & duurzamer shoppen in Nederland
check 14376 producten in ons warenhuis
crossIcon

Kies je land en taal

The Netherlands
Andorra
Austria
Belgium
Estonia
Finland
France
Germany
Greece
Ireland
Italy
Latvia
Lithuania
Luxembourg
Malta
Monaco
Portugal
San Marino
Slovakia
Slovenia
Spain
The Netherlands
the Republic of Cyprus
the United Kingdom
the USA
Vatican City
Nederlands
English
Nederlands

Aan de kant, Black Friday, ‘t is Bye Buy Friday 2021

Kim 22 Nov 2021 Aan de kant, Black Friday, ‘t is Bye Buy Friday 2021

Deze vrijdag, 26 november 2021, is het weer Black Friday #ByeBuyFriday. Dit is geen dag met daverende kortingen. Integendeel. Dit is een dag waarop we jou brutaal vragen zelfs 10% extra* voor je bestelling te dokken. 'Alléén op vrijdag, dus grijp je kans!' Welkom bij Bye Buy Friday, waarop we ons laten horen tegen de massale uitverkoopdrift van Black Friday – door andersom te stunten voor een betere wereld.

*De extra opbrengsten van deze dag verdubbelen we en gaan vanzelfsprekend niet in onze eigen zak, maar naar een goed doel. Eentje dat net zoals wij gelooft in een wereldwijde mode-industrie die het milieu spaart en herstelt, en mensen waardeert boven groei en winst: Fashion Revolution. Lees zometeen meer over waarom we juist deze non-profit hebben gekozen om te helpen in onze gedeelde strijd tegen uitbuiting van mens en aarde in de kledingindustrie. Maar eerst:
 

In dit artikel:

  1. Hoe ontstond Bye Buy Friday?
  2. Waarom is dit tegengeluid tegen Black Friday en Cyber Monday zo belangrijk?
  3. De impact van fast fashion, Covid-19 en Black Friday in getallen
  4. Waarom gaat de opbrengst naar Fashion Revolution?
  5. Wat kun je zelf doen?
  6. Wanneer betaalbaar shoppen op Black Friday geen overbodige luxe is
  7. Bye Buy Friday door de jaren hee


De tekst gaat verder onder de afbeelding.

Een meme over Black Friday

Hoe ontstond Bye Buy Friday?

Vorig najaar hadden we op kantoor een verhitte discussie over Black Friday. We waren alle agressieve eindejaarsmarketing zo ontzettend zat. Dat continue in-your-face praatje van: 'DENK ER VOORAL NIET OVER NA OF JE DIT ECHT NODIG HEBT, HET IS SUPERGOEDKOOP DUS KOOP HET NU!' is alles wat de wereld niét nodig heeft. We hebben genoeg met z’n allen, het is zo onnodig en schadelijk om zo opgejut te worden.

Op een gegeven moment wisten we niet of we nou moesten huilen of lachen, dus besloten we dat het tijd was voor een tegencampagne. Tijdens de brainstorm braken we onze hoofden over de vraag hoe we ook deze dag een impact konden maken.

Achterstevoren, binnenstebuiten

We besloten om simpelweg het tegenovergestelde te doen van wat de hele wereld die dag doet. Niet onze prijzen verlagen, maar ze verhogen – met 10%. De extra opbrengst zouden we verdubbelen en gaan naar een initiatief dat het platform heeft om daadwerkelijke verandering te bewerkstelligen.

Net zo absurd als Black Friday, maar dan voor het goede.

En het bleek een hit.

We werden overspoeld met positieve berichten en complimentjes voor deze ludieke actie. Het was de eerste keer dat ook in de pers ons bedrijf met deze campagne een vlucht nam. Ondanks de hogere prijzen hadden we zelfs een goede dagomzet.

En met Mikaela Loach, ons goede doel van vorig jaar (daarover even verderop meer), hadden we een hartverwarmend overdrachtsmoment, toen we haar de opbrengsten konden toesturen van de dag. Voor haar podcast Yikes, de aanschaf van meer belangrijke boeken of wat ze ook maar nodig zou hebben om haar impactvolle werk voort te zetten.

Blije hartjes. Dus: dit jaar weer!

De tekst gaat verder onder de afbeelding.

I don't need it, I won't buy it.

Waarom #ByeBuyFriday? Waarom is dit tegengeluid tegen Black Friday en Cyber Monday zo belangrijk?

Je hoort ons er vaker over. En we zullen het blijven zeggen zolang het nodig is.

Onethisch en vernietigend

De schade – aan mensenlevens en aan het milieu – als gevolg van de fast fashion industrie in het algemeen, en de extreme en onrealistisch hoge kortingen die het einde van november domineren in het bijzonder, is gigantisch. Daarom vestigen we nu opnieuw de aandacht op de impulsaankopen, overproductie en de wegwerpcultuur die deze actieperiode tekenen.

Als je het financieel niet nodig hebt: doe er niet aan mee

We roepen iedereen – consumenten en bedrijven – op om niet mee te doen met de stuntprijzen van Black Friday, omdat we daarmee impliciet instemmen met een wereld waarin nietsontziende overproductie, onnodige overconsumptie en verborgen uitbuiting acceptabel is. Hoe dat zit, lees je hieronder.

In plaats daarvan nodigen we iedereen uit deze dag liever nóg minder dan normaal te kopen. En als er toch iets wordt gekocht, dan het liefst via #ByeBuyFriday, als statement voor de vegan, fair en duurzamere wereld waar wij en misschien ook jij in geloven.

De tekst gaat verder onder de afbeelding.

Not shopping is free.


Van overconsumptie naar bewuster kopen en zelfliefde

In Born to buy? From consumerism to slow fashion en self-love verkennen teammates Polly en Anna hoe het toch komt dat we als maatschappij zo gevoelig zijn voor kortingen en aankopen die we eigenlijk niet nodig hebben. We spraken met experts zoals Marieke Eyskoot, Babette Porcelijn, Jonas Kooyman en Aja Barber over hoe we minder nodig hebben dan we denken, hoe we gefopt worden door bedrijven om meer eigenwaarde te ‘kopen’ en hoe dit ‘shaming'-mechanisme eigenlijk ontzettend in de weg staat van duurzamer leven.

Wanneer deze kortingen geen overbodige luxe zijn

Natuurlijk kunnen Black Friday, Cyber Monday en het hele weekend ertussen een belangrijke paar dagen zijn voor mensen die niet veel te besteden hebben en dankzij de uitverkoop eindelijk kunnen kopen wat ze nodig hebben. Daar moeten we niet elitair over doen. Maar daar zit het probleem doorgaans niet.

De tekst gaat verder onder de afbeelding.

Clothes in landfill are eternal.
 

De impact van fast fashion, Covid-19 en Black Friday in getallen

Een greep uit de belangrijkste feiten:

  • Gemiddeld hebben maar liefst 169 mensen meegewerkt aan ieder kledingstuk dat het tot jouw kast heeft weten te schoppen1. Zóveel mensen zijn dus betrokken in de productieketen: van het produceren van de grondstoffen, verwerking, productie, design, distributie tot de verkoop en alles daartussen. Zo bekeken is het onvoorstelbaar dat je een totale nieuwe winteroutfit voor 25 euro kunt vinden.
  • Zulke fast fashion prijzen hebben overconsumptie met een wegwerpcultuur tot gevolg in de hand gewerkt. Een gemiddelde Nederlandse kledingkast bestaat uit zo’n 173 items, waarvan er maar liefst 50 in het afgelopen jaar niet zijn gedragen. We kopen er ondertussen ieder jaar weer 46 items bij en gooien er 40 weg. Ieder jaar worden er 3 stuks per persoon vernietigd nog voordat ze ons bereiken2. En eenmaal in huis wordt een fast fashion item gemiddeld maar 7 (!) keer gedragen, voordat het wordt weggegooid.3
  • Als je bedenkt dat wereldwijd 1 op de 6 mensen in de kledingindustrie werken4, en maar een geschatte 2% (!) van de mensen die onze kleding maakt een leefbaar loon verdienen, wordt het er alleen maar schrijnender op.5 Niet toevallig is 80% van hen vrouw. Ook de fabrieksarbeiders krijgen Black Friday kortingen trouwens – op hun salaris welteverstaan.
  • Covid-19 versterkt deze effecten alleen maar. Sinds de start van de pandemie annuleerden grote modemerken door sluitingen van winkels en uit angst voor winstverlies al voor meer dan 40 miljard dollar aan (al dan niet al geproduceerde) bestellingen bij fabrieken en leveranciers.6 Ondanks hun machtigspositie weigerden zij grote sommen geld te betalen.
    • Fabrieken bleven achter met enorme voorraden en rekeningen voor materialen, velen moesten hun deuren sluiten.
    • Hun werknemers kregen en krijgen maandenlang niet betaald, werden ontslagen, moesten daadwerkelijk leningen aangaan om basisbehoeften zoals voedsel en onderdak te kunnen betalen – of het zonder doen.7 Ondertussen moesten zij tijdens lockdownmaatregelen en zonder vaccinatie (het wereldwijde noorden kreeg immers voorrang) gewoon op volle capaciteit doorwerken in de fabrieken6, om te voldoen aan de bestellingen van merken die hun hoofdkantoor en klanten hebben in landen met hoge vaccinatiegraad.
    • De harde waarheid is: hoe oneerlijk, onveilig, ongelukkig en ongezond de kledingindustrie vaak ook is – miljoenen mensen in lagelonenlanden en hun gezinnen zijn er volledig van afhankelijk.
  • Vorig jaar had de pandemie een remmend effect op onze koopdrift rondom Black Friday en Cyber Monday.7 Helaas was dat lichtpuntje van korte duur. Dit jaar duikt Europa weer enthousiaster dan ooit op de eindejaarsstunts, met vooral Duitsland, het Verenigd Koninkrijk en Spanje aan kop, op de voet gevolgd door Frankrijk en Nederland. Vooral in deze landen zijn mensen van plan om volop gebruik te maken van de massale aanbiedingen.9,10,11,12,13,14,15 Maar waar doen we nou eigenlijk aan mee?
    • Een dag als Black Friday is de belichaming van het systemische overproductieprobleem van de mode. Merken komen weg met dit verspillende bedrijfsmodel, omdat slim op de markt gebrachte seizoenskortingen betekenen dat de klanten hen helpen om onverkochte voorraad kwijt te raken.
    • Wanneer we deze schijnbaar goede deals kopen, zeggen we eigenlijk tegen deze merken dat het prima is dat ze nietsontziend overproduceren ten koste van onze medemens en Moedertje Aarde, omdat we ze zullen helpen hun voorraden kwijt te raken, zolang ze maar sterk worden afgeprijsd. Als we allemaal afzien van het kopen van afgeprijsde kleding, schoenen en accessoires, kunnen we in plaats daarvan de boodschap sturen dat de ‘true cost’ van hun overproductie te hoog is.
  • Ondertussen komt de kledingindustrie op de vierde plaats in het rijtje van de grootste negatieve milieu-impact van ons geconsumeer, net onder huisvesting, transport en voedsel16 (Terwijl het pas op de achtste plaats van onze huishoudelijke uitgaven staat. You do the math.)


De tekst gaat verder onder de afbeelding.

Comparing the salary of a garment worker and CEO of a fast fashion brand.

Waarom gaat de opbrengst naar Fashion Revolution?

Fashion Revolution is opgericht in de nasleep van de Rana Plaza-ramp in 2013 en is inmiddels 's werelds grootste beweging voor mode-activisme geworden, die burgers, de industrie en beleidsmakers mobiliseert door middel van onderzoek, onderwijs en belangenbehartiging.

Heel raak maakt Fashion Revolution het verschil via culturele, industrie- en beleidsverandering. Veel achter de schermen met beleidsmakers en onderzoeken, maar ook met scherpe consumentencampagnes die ‘de gewone mensch’ bij de hand nemen en die het gereedschap biedt om de fastfashiongiganten te helpen omverwerpen. Heel empowerend. We maken geregeld en graag gebruik van hun onderzoeken.

Founders Carry Somers en Orsola de Castro en hun team maken de vaak overweldigende en veronrustende feiten over de kledingindustrie behapbaar en organiseren collective action binnen grote groepen mensen die wel beter willen doen, maar nog niet weten hóe.

Fashion Revolution doet ontzettend veel onderzoek naar de sociale en milieu-impact van de wereldwijde kledingindustrie — en laten zien waar en hoe verandering moet plaatsvinden. Ze beïnvloeden merken en verkopers door druk vanuit de consumenten, zetten alles op alles voor meer transparantie en accountability door de productieketen heen en beïnvloeden overheden om een actievere rol te spelen in het beter handhaven van wetten en reguleren van de industrie.

Met de opbrengst van onze eigen campagne dragen we graag bij aan hun impactvolle, inmiddels wereldwijde platform.

De tekst gaat verder onder de afbeelding.

Consumer voice does have power

Wat kun je zelf doen?

Doe mee met deze campagne!

Behalve meedoen aan Bye Buy Friday, wat kun je nog meer doen? Een aantal impactvolle tips op een rijtje.

De tekst gaat verder onder de afbeelding.

In a world full of trends, remain an activist.

6 tips om duurzamer te shoppen

Zoals we blijven herhalen: koop met compassie. Zo min mogelijk. Maar altijd vegan, fair en zo duurzaam als maar kan. Dat is geen gegeven in deze tijd. In onze gids voor ethisch en duurzamer shoppen, geven we je dan ook het hopelijk inmiddels welbekende advies:

  1. Koop minder, koop alleen wat als je het echt nodig hebt én je er zeker van bent dat je het jaren zult dragen. Bedenk: je duurzaamste kledingstuk is die ene die al in je kast hangt. Draag het op!
  2. Wil je toch iets nieuws kopen, kies dan van een merk dat ethisch te werk gaat: dat geen mensen of andere dieren uitbuit, milieuvriendelijker produceert en zich inclusief en sociaal opstelt naar de wereld. Durf te onderzoeken, te vragen: weet waar je je geld in steekt.
  3. Hoeft het niet nieuw? Kijk of je het tweedehands kunt vinden, kunt lenen of ruilen – en kies ervoor om te huren wanneer je een outfit slechts voor één gelegenheid zoekt.
  4. Koop minder, maar beter. Haal liever minder voor hetzelfde geld, maar kwalitatiever. Je cost per wear zal niet omhoog gaan, in tegendeel meestal.
  5. Laat je niet leiden door trends, maar vind je eigen stijl en bouw daar een garderobe omheen waar je jarenlang uit kunt putten.
  6. Verzorg je kleding beter: was het minder vaak en zo koud mogelijk, gebruik een duurzamer wasmiddel, liever een waslijn dan een droger, en hang je kleding in de stoom van je badkamer tegen kreukels en nare geurtjes. En laat repareren wat gerepareerd kan worden. Hoe je met je kleding omspringt, heeft namelijk nog meer milieu-impact dan de productie en distributie samen.

De tekst gaat verder onder de afbeelding.

Demand change

Wanneer betaalbaar shoppen op Black Friday geen overbodige luxe is

Natuurlijk kunnen Black Friday, Cyber Monday en het hele weekend ertussen een belangrijke paar dagen zijn voor mensen die niet veel te besteden hebben en dankzij de uitverkoop eindelijk kunnen kopen wat ze nodig hebben. Daar moeten we niet elitair over doen.

Maar daar zit het probleem doorgaans niet. Zijn het echt de mensen die het niet breed hebben die elk weekend opnieuw bij H&M, Primark en Zara staan, of online bij Shein?

Het probleem van inkomensongelijkheid heeft een andere aanpak en oplossing nodig. Black Friday is niet het antwoord. Hoe je je ook door Black Friday manoeuvreert, onthoud dat het belangrijk is om wat rustiger aan te doen, terug te schalen en vooral dat wat je koopt ook echt nodig is én lang bij je zal blijven.

Terug naar jou

Wil je toch shoppen op Black Friday, laat je dan niet verleiden tot impulsaankopen, maar koop (eigenlijk net zoals altijd) iets dat je toch al nodig had. Zeker als je wat minder te besteden hebt en je omwille van je portemonnee juist tot nu hebt gewacht, is dit natuurlijk hét moment om die aankoop te doen waar je al langer aan toe bent.

Laat je echter niet opjutten om spullen te kopen die je niet nodig hebt. En lijkt een korting of bodemprijs te mooi om waar te zijn, dan is het dat waarschijnlijk ook. Als jij het niet doet, dan zijn het de betrokken boeren of fabrieksarbeiders, dieren in de industrie en/of onze aarde die de prijs betalen.

Bye Buy Friday door de jaren heen

Elk jaar dat we Bye Buy Friday organiseren, doen we het nét anders. Zo kiezen we onder meer ieder jaar een nieuw goed doel om de opbrengsten van deze ludieke actie de impact te laten maken die ze kunnen hebben.

De eerste editie: 2020

Dit jaar kozen we voor een goed doel dat onze waarden deelt op het gebied van eerlijke en duurzamere fashion, inclusiviteit binnen de milieubeweging, dierenrechten en antiracisme: Mikaela Loach en haar podcast genaamd ‘Yikes’. De extra #ByeBuyFriday opbrengst van 27 november 2020 hebben wij bij het schenken bovendien zelf verdubbeld. Lees meer over waarom we juist deze bijzondere vrouw hebben gekozen om te helpen in onze gedeelde strijd tegen sociaal onrecht en volg haar zeker ook op Instagram!

Fijn dat je tot zover bent gekomen

Nog niet uitgelezen? Bij wijze van uitsmijter kan ik je aanraden nog eens door De Duurzame Kledinggids van 2021 te bladeren. Want:

Dress for the world you want.

Bronnen

1. 'Marieke Eyskoot - If Clothes could Talk.' TEDx Talks. 2011
2. 'Measuring The Dutch Clothing Mountain: Data for sustainability-oriented studies and actions in the apparel sector.' I. Maldini, L. Duncker, L. Bregman. 2017
3. 'The High Price of Fast Fashion.' D. Thomas. 2019
4. 'The Impact of Fast Fashion on Garment Workers.' J, McCosker. 2021
5. 'The True Cost.' 2015
6. 'The impact of Covid-19 on the people who make our clothes.' Fashion Revolution. n.d.
7. 'Fashion Transparency Index 2021.' Fashion Revolution. 2021
8. 'Total value of sales during Black Friday and Cyber Monday in selected European countries from 2018 to 2019, with a forecast for 2020.' Statista. 2020
9. 'Festive Predictions - 2021.' PWC. 2021
10. 'Share of Black Friday searches coming from selected countries as of September 2021.' Statista. 2021
11. 'Expected offline and online spend over Black Friday weekend in the United Kingdom (UK) in 2021 (in billion GBP), by day.' Statista. 2021
12. 'Value of spending over Black Friday weekend in the United Kingdom (UK) from 2016 to 2020, with a forecast for 2021.' Statista. 2021
13. 'Year-over-year (y-o-y) sales growth in Black Friday weekend in the United Kingdom (UK) from 2019 to 2020, with a forecast for 2021.' Statista. 2021
14. 'How much money are shoppers in Germany planning to spend on Black Friday?' Statista. 2021
15. 'Consumer likelihood to shop during Black Friday in France in 2021.' Statista. 2021
16. 'Mapping clothing impacts in Europe.' European Clothing Action Plan. 2017
17. 'The 2021 Guide To Sustainable Fashion.' Shop Like You Give a Damn. 2021