Een gids voor vegans: 25x dierlijke ingredienten in cosmetica

De ingrediëntenlijsten van cosmetica bevatten vaak veel ingewikkelde woorden en als veganist kan het lastig zijn om hierin te navigeren. Daarom heb ik onderstaande lijst samengesteld van veelvoorkomende mogelijk dierlijke ingrediënten in cosmetica.

Deze lijst bevat niet álle dierlijke ingrediënten die er zijn. Er zijn miljarden cosmeticaproducten op de wereld en misschien wel net zo veel ingrediënten. Het kan dus zijn dat ik deze lijst later uitbreid.

1. Bijenwas of Cera Alba: altijd dierlijk

Bijenwas is zoals de naam al zegt afkomstig van bijen en wordt gebruikt als emulgator – het zorgt ervoor dat water en olie niet van elkaar scheidt. Je kunt bijenwas vinden in crèmes en andere huidverzorgingsproducten, haarwax en verschillende soorten make-up, zoals lipstick of mascara. Soms zie je ‘synthetic beeswax’ staan. Dit is geen echte bijenwas, maar een synthetisch alternatief. Bijenwas wordt in ingrediëntenlijsten ook wel aangeduid als “Cera Alba”, “Cera Flava” of beeswax. Lees meer over bijenwas in onze blog 'De niet-zo-zoete waarheid achter honing en bijenwas'.

2. Casein of caseïne: altijd dierlijk

Caseïne is een eiwit dat afkomstig is uit dierlijke melk - meestal koemelk. Het wordt gebruikt in gezichts- en haarverzorgingsproducten. Caseïne en derivaten van caseïne worden ook wel aangeduid met caseinate, sodium caseinate of milk protein.

3. Carmine of karmijn: altijd dierlijk

Karmijn (of zoals het vaak in ingrediëntenlijsten wordt aangeduid: carmine) is een felrode kleurstof die wordt gewonnen uit fijngemalen cochenilleschildluizen.

Het artikel gaat verder onder deze afbeelding.

© Coralie Boon

Je kunt het vinden in lipsticks, oogschaduw, blush, nagellak, foundation, concealer en andere cosmetica met een rode, roze of paarse kleur. Karmijn wordt ook wel aangeduid als: carminic acid, cochineal, natural red 4, E120, of C.I. 75470.

4. Collageen: altijd dierlijk

Collageen is het stofje waardoor je huid elastisch blijft. Dit wordt gewonnen uit de huid van dieren. Huidveroudering wordt meestal toegeschreven aan een verlies van collageen; daarom zit het in heel veel crèmes en anti-aging producten. De werking van dit ingrediënt is echter dubieus: wetenschappers geloven dat het niet genoeg opgenomen wordt door de huid om effectief te kunnen zijn.

5. Elastin of elastine: altijd dierlijk

Net als bij collageen is elastineverlies een van de oorzaken van huidveroudering. Daarom wordt het veel gebruikt in crèmes en anti-aging-producten. De wetenschappelijke consensus is, dat het net als bij collageen, waarschijnlijk niet ver genoeg in de huid doordringt om überhaupt effect te hebben. Elastine wordt meestal gewonnen uit de aorta’s of nekwervels van runderen.

6. Estrogen of oestrogeen: altijd dierlijk

Beter bekend als een hormoon wat ook in ons eigen lichaam aanwezig is. Oestrogeen kan ook gevonden worden in huidverzorgingsproducten met een herstellende werking of parfum. Het wordt verkregen uit de urine van zwangere paarden.

7. Gelatine: altijd dierlijk

Gelatine wordt verkregen door botten en slachtafval te koken, en wordt af en toe gebruikt in huidverzorgingsproducten.

8. Glucosamine: altijd dierlijk

Glucosamine is een populair ingrediënt in skincare. Het is altijd dierlijk, en wordt meestal verkregen uit het bottenmerg van kippen.

9. Glycerine: misschien dierlijk

Glycerine is een glibberige stof die afkomstig is van vetten. Dit kunnen dierlijke of plantaardige vetten zijn. Staat dit er niet bij? Dan is het aan te raden om het merk of de fabrikant te benaderen. Glycerine en derivaten van glycerine worden ook wel aangeduid met Glycerides, Glyceryl, Glycreth-26, Polyglycerol, Glycerol, of Glycerin.

10. Guanine: altijd dierlijk

Guanine is een mooi parelachtig stofje dat veel gebruikt wordt in nagellak, allerlei soorten make-up en om dat glinstertje te geven aan je shampoo. Helaas wordt het gemaakt van gemalen vissenschubben. Guanine wordt ook wel aangeduid als Pearl Essence of Pearl Powder.

11. Honing: altijd dierlijk

Honing wordt af en toe gebruikt in gezichtsmaskers en huid- en haarverzorgingsproducten. Ook wordt het soms toegevoegd als parfum. Honing wordt ook wel in ingrediëntenlijsten vermeld als “Mel”. Lees meer over honing in: 'Wat is er mis met honing en bijenwas?'.

12. Hyaluronic Acid: mogelijk dierlijk

Dit populaire ingrediënt in veel huidverzorgingsproducten kan plantaardig zijn of dierlijk. De dierlijke variant wordt verkregen uit de kammen op de kop van hanen.

13. Keratine: altijd dierlijk

Keratine is een stof die wordt gewonnen uit de nagels, veren, hoorns, haar en hoeven van dieren. Keratine wordt veel gebruikt in haarverzorgingsproducten zoals shampoo, conditioner, haarmaskers en haarverf.

14. Lactose: altijd dierlijk

Lactose is een suiker die afkomstig is uit dierlijke melk. Het is te vinden in oogcrèmes en sommige andere huidverzorgingsproducten.

15. Lanoline: bijna altijd dierlijk

Lanoline is een vettige substantie afkomstig van schapenwol. Het wordt veel gebruikt in crèmes en lipproducten als moisturiser. Ook vind je het af en toe terug in haarverzorgingsproducten. Synthetische lanoline bestaat, maar dit wordt nog nauwelijks gebruikt, en lanoline die wordt aangeduid met ‘cruelty free’ kan nog steeds afkomstig zijn van dierlijke wol. In ingrediëntenlijsten wordt lanoline meestal aangeduid als “lanolin”.

16. Lecithine: misschien dierlijk

Lecithine wordt niet alleen gebruikt in voedsel, maar ook in cosmetica. Het kan afkomstig zijn van eieren, maar vaak wordt het gemaakt van soja of zonnebloem. Het is te vinden in allerlei cosmeticaproducten.

17. Oleic acid: vaak dierlijk

Dit ingrediënt is vaak afkomstig van dierlijke vetten en wordt veel gebruikt in crèmes, zachte en harde zeep, permanentvloeistof, crèmes, nagellak, lipstick en veel andere soorten skincare. Oleic acid en derivaten worden ook wel aangeduid met oleyl stearate, oleyl oleate, tallow of talg.

18. Panthenol: bijna altijd dierlijk

Panthenol wordt als moisturiser en vochtinbrengend ingrediënt gebruikt in haarverzorgingsproducten. Het wordt ook af en toe gebruikt in skincare of mascara. Het overgrote deel van de panthenol die gebruikt wordt voor cosmeticaproductie wordt gewonnen uit vlees of honing, al is het ook te vinden in sommige soorten groente.

19. Parfum: misschien dierlijk

Dierlijke ingredienten in geurversterkers zijn bijvoorbeeld castoreum, afkomstig van bevers. Ook zijn sommige goedkope vanillegeuren afkomstig van runderpoep. Deze ingrediënten zijn mogelijk te vinden in alle cosmeticaproducten waar geur aan toegevoegd is. Vaak zijn deze niet gespecificeerd of simpelweg aangeduid als ‘parfum’ of ‘fragrance’, dus dit moet je navragen. Ook kan parfum honing bevatten.

20. Propolis: altijd dierlijk

Propolis is afkomstig van bijen. Het is onder andere te vinden in tandpasta, haarverzorgingsproducten en deodorant.

21. Retinol: bijna altijd dierlijk

Retinol is een goede bron van vitamine A en kan gevonden worden in anti-aging producten. Het is bijna altijd dierlijk.

22. Schellak: altijd dierlijk

Schellak is de harsachtige uitscheiding van een insect en wordt gebruikt om haar, nagels of lippen te laten glanzen. Het is een veelgebruikt ingrediënt in nagellak, shampoos, haarlak, mascara en lipsticks. Voor de productie van 1 kg schellak worden rond de 300.000 insecten gedood. Schellak wordt meestal aangeduid in ingrediëntenlijsten als ''shellac''. Lees meer over schellak in onze gids met 'Alles over vegan en duurzame schilderspullen'.

23. Silk Protein en Silk Extract: altijd dierlijk

Dit ingrediënt is afkomstig van de cocon van de zijderups, en wordt veel gebruikt in huid- en haarverzorgingsproducten en zeep. Zijde wordt soms ook gebruikt als kleurstof in make-up.
 

Het artikel gaat verder onder deze afbeelding.

© Coralie Boon

24. Squalene en Squalane: vaak dierlijk

Dit ingrediënt, dat meestal afkomstig is van de levers van haaien, is vaak te vinden in lippenbalsem, deodorants, huidverzorgingsproducten en moisturisers. Er bestaat plantaardige squalane. Deze is meestal op basis van olijven of graan. Als er niet expliciet bij staat of de squalane veganistisch is, moet dit extra nagevraagd worden.

25. Stearic Acid of stearinezuur: misschien dierlijk

Dit ingrediënt is afkomstig van vetten. Stearinezuur kan gemaakt worden van plantaardige of dierlijke vetten. Als het plantaardig is, staat dit vaak aangegeven. Als het niet aangegeven staat, is het meestal dierlijk. Stearine heeft veel derivaten met soms ingewikkelde namen zoals bijvoorbeeld Stearyldimethyl Amine. Staat er ergens “stear”, “stearic” of “stearyl” in een ingrediënt? Dan is het waarschijnlijk afkomstig van stearine. Stearine en derivaten worden in bijna alle cosmetica en huid- en haarverzorgingsproducten wel gebruikt. Ook zit het soms in glijmiddel en zeep.

Alle niet-vegan ingrediënten op een rij

Onderstaande afbeelding kun je downloaden en meenemen in je portemonnee om je te helpen de juiste keuzes te maken. Wil je meer lezen over dierlijke ingrediënten? Check vooral ook onze blog over dierlijke materialen in kleding!